Ooievaarsdorp "De Graverij" Akmarijp

Veel gestelde vragen

Waarom gaan ooievaars op trek?

In het algemeen gaan vogels op trek omdat in het winterseizoen voedselgebrek dreigt. Dat is ook bij ooievaars het geval. Ooievaars leven van klein dierlijk voedsel en dat is in de wintertijd te beperkt voorhanden. De kou is geen reden om weg te gaan. Ook bij lage temperaturen kunnen ooievaars overleven, mits ze voedsel kunnen vinden.

Overleven ze? Trekken ze jaarlijks?

Overleven ooievaars de trek?

Het aantal ooievaars dat overleeft is klein. Al jaren lang blijkt dat slechts 15 % van de uitgevlogen jongen met zekerheid de volwassenheid bereikt. De overige 85 % sterft aan de gevolgen van elektrocutie, jacht en verhongering. Elektrocutie vindt veel plaats in Frankrijk waar het elektriciteitsnet voornamelijk bovengronds is. In Zuid-Europa is plezierjacht een groot probleem. In West-Afrika worden ooievaars soms voor consumptie gevangen.

Trekken ooievaars jaarlijks?

Eerstejaars jongen gaan allemaal op trek en blijven in hun overwinteringsgebied tot ze geslachtsrijp zijn. Dit duurt 2 tot 4 jaar. Daarna trekken ze jaarlijks of ze besluiten niet meer op trek te gaan. Het komt ook voor dat ooievaars het éne jaar wel op trek gaan en het andere jaar niet. Ooievaars zijn opportunisten en passen zich aan de veranderende (voedsel) omstandig-heden aan.

Trekken ze allemaal? En waarheen?

Gaan alle ooievaars op trek?

Nee, niet alle ooievaars gaan op trek, maar wel veel! Van de Nederlandse broedvogels gaat ongeveer 65 % op trek. De overige 35 % overwintert in Nederland, op plaatsen waar ze op welke manier dan ook, aan voedsel kunnen komen. De jongen gaan in hun eerste levensjaar allemaal op trek. Bij uitzondering blijft een enkeling achter.

Hoe weten de ooievaars waar ze heen moeten?

Ooievaars trekken overdag. Het zijn zwevers die afhankelijk zijn van thermiek. Ze kunnen zich bij daglicht oriënteren met behulp van elementen in het landschap. Zo bepalen ze de route. Ze volgen bijvoorbeeld de loop van een rivier. Het is van belang dat de pleisterplaatsen die ze aandoen voldoende voedsel bevatten. De ligging van die pleisterplaatsen is medebepalend voor de route.

Het trekgedrag en kennis over trekgedrag

Is het trekgedrag altijd hetzelfde?

De wereld verandert, het klimaat verandert en trekgedrag verandert. Het hangt onlosmakelijk met elkaar samen. Vóór 1969 trokken de Nederlandse ooievaars zowel naar West- Afrika als naar Oost- en Zuid-Afrika. De routes liepen via de Bosporus, via Gibraltar en via Italië. Tegenwoordig ligt de trekroute veel westelijker en wordt vrijwel uitsluitend de route via Gibraltar gevolgd. Veranderend trekgedrag is wellicht een indicator voor een veranderend klimaat. Ooievaars trekken in groepen en vliegen per dag 150 – 300 km.

Waardoor weten we veel over de trek en de overwintering?

Sinds 1911 worden er ooievaars geringd in Nederland, tussen 1969 en 2010 zo′n 10.000! Hiervan zijn ruim 30.000 meldingen geregistreerd. Dit heeft een enorm bron van gegevens opgeleverd.

Mannetje of vrouwtje? Waarom op een poot?

Waaraan je kan zien of het een vrouwtje of een mannetje is?

De een beweert dat de grootte van de ooievaar iets zegt over het geslacht, de ander dat de snavellengte alles bepalend is en zo zijn er nog wel 36 veronderstellingen. Allen onjuist, want er zijn uitwendig geen verschillen tussen een mannetjes- ooievaar en een vrouwtjesooievaar. Gelukkig weten ze het zelf wel. Ook komen er ook wel homostellen voor.

Waarom staan ooievaars zo vaak op een poot ?

Dat heeft met name te maken met hun temperatuurregeling. Als het koud is, dreigen ze te veel warmte langs de lange, dunne poten te verliezen. Ze trekken daarom een poot in tegen hun buik. Is het warm, dan gaan ze vaak op twee poten in het water staan. Want via de poten kunnen ze warmte kwijt aan het water. In Afrika, waar het heel warm is, staat de ooievaar daarom bijna altijd op twee poten in koeler water.

Andere wetenswaardigheden over ooievaars

Wat voor geluid maken ooievaars?

Oude vogels maken nauwelijks geluid, afgezien van een zacht sissen dat slechts op korte afstand hoorbaar is. Het klepperen met de snavel gebeurt regelmatig en behoort tot het begroetingsceremonieel en het alarmeren. Jongen maken vanaf het moment dat zij uit het ei kruipen kenmerkende roepen om voedsel, die aan een miauwende kat doen denken. Verder piepen zij en laten krijsend gesis horen.

Waarom hebben jonge ooievaars geen rode snavel en poten?

Jonge vogels hebben eerst een soort van schutkleur, later worden de zwarte poten en snavel geleidelijk rood. Volwassen ooievaars hebben een vrij lange puntige rode snavel en lange rode poten.

 

Leeftijd, spanwijdte en gewicht

Hoe oud kan een ooievaar worden?

Maximaal 40 jaar.

Wat is de spanwijdte van de vleugels?

Maximaal 250 cm.

Hoeveel weegt een ooievaar?

Het mannetje ongeveer 4,5 en het vrouwtje 3,5 kg.